Дар шароити муосири рушди босуръати маориф, ки баланд бардоштани сифати таълим, таҳкими дониши амалии хонандагон ва ҷавобгӯ будани онҳо ба талаботи асри XXI дар маркази таваҷҷуҳи давлату Ҳукумат қарор дорад, такмили усулҳои таълим ва ҷустуҷӯи роҳҳои нави педагогӣ амри зарурист. Дар раванди омӯзиши фанҳои гуманитарӣ, аз ҷумла, забон ва адабиёти рус дар муассисаҳои таҳсилоти умумӣ масъалаи фаъолгардонии дарк, таҳкими малакаҳои суханронӣ ва азхудкунии босифати маводи таълимӣ ҷойгоҳи хосса дорад.
Барои ноил шудан ба ин ҳадафҳои олии таълимӣ, яке аз воситаҳои асосии баланд бардоштани самаранокии дарс ва фаъолнокии маърифатии хонандагон истифодаи дуруст, мунтазам ва мақсадноки аёният мебошад. Забони русӣ дар мактабҳои ҷумҳурӣ ба ҳайси забони дуюм ё хориҷӣ омӯхта мешавад ва дар ин раванд хонанда на танҳо бояд қоидаҳои мураккаби грамматикиро аз ёд кунад, балки малакаҳои муҳимми амалӣ — суханронӣ, гӯшкунӣ, дарк ва хонишро бомуваффақият инкишоф диҳад. Истифодаи воситаҳои аёнӣ монеаи забонӣ ва психологиро коҳиш дода, раванди дарку фаҳмиши мафҳумҳои навро осон месозад. Масалан, ҳангоми омӯхтани мавзуъҳои лексикии марбут ба табиат, муҳити атроф, касбу кор, олами ҳайвонот ё лавозимоти рӯзгор, истифодаи варақча, расмҳо ва муаррифиҳо имкон медиҳад, ки калимаҳои нав бевосита бо образҳои шинохта ва ҳиссиёт дар хотири хонанда устувор нақш банданд. Ин усул хотираи биноӣ ва шунавоиро ҳамҷоя ба кор андохта, сифати азхудкунии луғатҳоро чанд маротиба зиёд мекунад.
Илова бар ин, дар дарсҳои адабиёт аёният вазифаи бисёрҷабҳаи тарбиявӣ, эҷодӣ ва эстетикиро низ иҷро карда, ба муҳокимаи амиқи асарҳои бадеӣ ва дарки олами маънавии қаҳрамонон мусоидат мекунад. Намоиши портретҳои нависандагону шоирони бузург, аксҳои манзараҳои замони зиндагии онҳо, лавҳаҳо ва мусаввараҳо аз намоишномаҳо ё филмҳои бадеӣ вобаста ба асари омӯхташаванда ҷаҳонбинии хонандаро васеъ намуда, ба ӯ имкон медиҳанд, муҳити таърихии он даврро равшан тасаввур кунад.
Дар шароити имрӯза, ки раванди рақамикунонии соҳаи маориф босуръат ҷараён дорад ва синфхонаҳо бо тахтаҳои электронии муосир ва технологияҳои иттилоотӣ муҷаҳҳаз гардонида шудаанд, имкониятҳои истифодаи аёният ба куллӣ тағйир ёфта, шаклҳои нав гирифтаанд. Тахтаи электронӣ ба омӯзгор имкон медиҳад, ки дар як лаҳза на танҳо тасвиру диаграммаҳои сода, балки наворҳои видеоии таълимӣ, экскурсияҳои маҷозӣ ба осорхонаҳои адабии машҳури ҷаҳон, слайдҳои интерактивӣ ва барномаҳои ҷолиби санҷишии грамматикиро ба намоиш гузорад.
Омӯзгори муосир вазифадор аст, ки бо истифодаи маҳорати касбӣ, дар баробари усулҳои анъанавӣ, аз технологияҳои муосири иттилоотӣ ва воситаҳои аёнии рақамӣ васеъ истифода бурда, ҷараёни таълимро ба раванди эҷодкорӣ мубаддал созад.
Мумтоз ТОАТЗОДА,
омӯзгори МТМУ №24-и ноҳияи Айнӣ
