Физика яке аз фанҳои асосии табиатшиносӣ аст, ки на танҳо маҷмуи қонунҳо ва формулаҳо, балки омили асосии ташаккули ҷаҳонбинии илмӣ, рушди фикрронии мантиқӣ ва тарбияи шахсияти хонанда мебошад.
Физика илми таҷрибавӣ мебошад. Таҷриба дар дарси физика воситаи муҳим барои ташаккули тафаккури илмӣ аст. Вақте ки хонанда худ таҷрибаро анҷом медиҳад:
— мушоҳида мекунад;
— андозагирӣ мекунад;
— натиҷаҳоро муқоиса мекунад;
— хулоса мебарорад.
Ин амалҳо қобилияти таҳлил ва муқоисаро ташаккул мебахшанд. Таҷриба ба хонанда нишон медиҳад, ки дониш бояд бо далел тасдиқ шавад. Бо ҳамин роҳ, шавқи тадқиқ ва ҷустуҷӯи ҳақиқат дар зеҳни хонанда инкишоф меёбад.
Физика хонандаро меомӯзонад, ки ҳар як фарзия ё андешаро санҷад. Дар илм ҳар як қонун бо таҷриба тасдиқ мешавад. Ин усул ба рушди тафаккури танқидӣ мусоидат мекунад. Тафаккури танқидӣ чунин маъно дорад, ки инсон:
— маълумотро бе андеша қабул намекунад;
— савол медиҳад;
— далел талаб мекунад;
— хулосаи асоснок мебарорад.
Дар шароити ҷомеаи иттилоотӣ, ки маълумоти гуногун дар дастрасӣ аст, ин қобилият муҳим мебошад.
Гарчанде физика илми дақиқ аст, тафаккури эҷодиро низ инкишоф медиҳад. Барои фаҳмидани бисёр ҳодисаҳо, хонанда бояд тасаввуроти амиқ дошта бошад. Масалан, ҳангоми омӯзиши мавҷҳои электромагнитӣ ё сохтори атом хонанда тасаввур мекунад, ки равандҳо чӣ гуна мегузаранд. Ин қобилият зеҳни эҷодиро фаъол мегардонад. Олимони бузург, мисли Эйнштейн бо истифода аз тафаккури эҷодӣ назарияҳои нав пешниҳод намуданд.
Тамоми дастовардҳои техникии замони муосир ба қонунҳои физика асос ёфтаанд. Масалан:
— неругоҳҳои барқӣ;
— компютерҳо;
— телефонҳои мобилӣ;
— дастгоҳҳои тиббӣ;
— кайҳоннавардӣ.
Фаҳмидани асосҳои физика ба инсон имкон медиҳад, ки бо техника муносибати огоҳона дошта бошад.
Омӯзиши физика чунин сифатҳоро тарбия мекунад:
— дақиқкорӣ;
— сабр;
— масъулият;
— таҳаммул;
— меҳнатдӯстӣ.
Ин сифатҳо дар зиндагии шахсӣ ва фаъолияти касбӣ аҳаммияти калон доранд. Бисёре аз ихтисосҳо ба донишҳои физикӣ такя мекунанд: муҳандисӣ, тиб, энергетика, технологияҳои иттилоотӣ, сохтмон. Бе донистани асосҳои физика тайёр кардани мутахассисони босалоҳият имконнопазир аст.
Шаҳноза ҶАМОЛЗОДА,
омӯзгори МТМУ №4-и ноҳияи Айнӣ
